Go Home
 Encyclopedia & Dictionaries
Mahan Kosh Encyclopedia, Gurbani Dictionaries and Punjabi/English Dictionaries.


Total of 4 results found!


Type your word in English or Gurmukhi



SGGS Gurmukhi-Gurmukhi Dictionary
hī. 1. ਕੇਵਲ, ਫਕਤ, ਸਿਰਫ। 2. ਸਵੈ, ਆਤਮ (self)। 3. ਨਿਸਚੇ ਸੂਚਕ ਅਵਯ। 4. ਜੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅਗੇਤਰ/ਪਛੇਤਰ। 5. ਵੀ। 6. ਸਾਰ। 7. ਹੈ। 8. ਨੇ (ਭਾਵ)। 9. ਤੋਂ। 10. ਵਿਚ। 11. ਤਰਾਂ, ਪ੍ਰਕਾਰ (ਭਾਵ)। 12. ਨੂੰ। 13. ਦਾ। 14. ਹਿਰਦਾ, ਮਨ (ਕੇਵਲ 'ਮਹਾਨਕੋਸ਼')। 15. ਹੈਂ (ਭਾਵ)। 1. only. 2. self. 3. Very itself. 4. used for laying stress. 5. 6. immediately, at the very moment. 7. is?. 8. 9. from. 10. 11. so, the same style (suggestive meaning). 12. to. 13. 14. mind, heart (only Mahan Kosh). 15. are (suggestive meaning). 1. ਉਦਾਹਰਨ: ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੁ ਟੇਕ ਹੈ ਹਰਿ ਨਾਮੇ ਹੀ ਸੁਖੁ ਮੰਡਾ ਹੇ ॥ Raga Gaurhee 4, Sohlay, 4, 4:2 (P: 13). ਉਦਾਹਰਨ: ਢੋਈ ਤਿਸ ਹੀ ਨੋ ਮਿਲੈ ਜਿਨਿ ਪੂਰਾ ਗੁਰੂ ਲਭਾ ॥ Raga Sireeraag 5, 76, 4:2 (P: 44). ਉਦਾਹਰਨ: ਨਾਮੇ ਹੀ ਸੁਖੁ ਉਪਜੈ ਨਾਮੇ ਸਰਣਾਈ ॥ Raga Aaasaa 3, Asatpadee 29, 5:2 (P: 426). 2. ਉਦਾਹਰਨ: ਆਪੇ ਬੀਜਿ ਆਪੇ ਹੀ ਖਾਹੁ ॥ (yourself). Japujee, Guru ʼnanak Dev, 20:9 (P: 4). ਉਦਾਹਰਨ: ਸਭ ਕੋ ਤੁਮ ਹੀ ਤੇ ਵਰਸਾਵੇ ਅਉਸਰੁ ਕਰਹੁ ਹਮਾਰਾ ਪੂਰਾ ਜੀਉ ॥ (yourself). Raga Maajh 5, 18, 2:3 (P: 99). 3. ਉਦਾਹਰਨ: ਤੂੰ ਦਰਿਆਉ ਸਭ ਤੁਝ ਹੀ ਮਾਹਿ ॥ Raga Aaasaa 4, So-Purakh, 2, 2:1 (P: 11). ਉਦਾਹਰਨ: ਕਲਉ ਮਸਾਜਨੀ ਕਿਆ ਸਦਾਈਐ ਹਿਰਦੈ ਹੀ ਲਿਖਿ ਲੇਹੁ ॥ (on the very heart or the heart itself). Raga Sireeraag 4, Vaar 5, Salok, 3, 1:1 (P: 84). ਉਦਾਹਰਨ: ਮਨ ਹੀ ਨਾਲਿ ਝਗੜਾ ਮਨ ਹੀ ਨਾਲਿ ਸਥ ਮਨ ਹੀ ਮੰਝਿ ਸਮਾਇ ॥ (it self). Raga Sireeraag 4, Vaar 12, Salok, 3, 2:5 (P: 87). 4. ਉਦਾਹਰਨ: ਹਰਿ ਗੁਨ ਸਦ ਹੀ ਆਖਿ ਵਖਾਣੈ ॥ Raga Aaasaa 4, So-Purakh, 2, 3:2 (P: 11). ਉਦਾਹਰਨ: ਸਹਜੇ ਹੀ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਇਆ ॥ Raga Aaasaa 4, So-Purakh, 2, 3:4 (P: 11). ਉਦਾਹਰਨ: ਤਿਨ ਹੀ ਜੈਸੀ ਥੀ ਰਹਾ ਸਤਸੰਗਤਿ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇ ॥ (ਪਛੇਤਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀ). Raga Sireeraag 3, 61, 1:4 (P: 38). 5. ਉਦਾਹਰਨ: ਕਿਸ ਹੀ ਚਿਤਿ ਨ ਪਾਵਹੀ ਬਿਸਰਿਆ ਸਭ ਸਾਕ ॥ (ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ). Raga Sireeraag 5, 71, 2:3 (P: 42). ਉਦਾਹਰਨ: ਕਦ ਹੀ ਚਿਤਿ ਨ ਆਇਓ ਜਿਨਿ ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਦੀਆ (ਕਦੇ ਵੀ). Raga Sireeraag 5, 75, 2:2 (P: 43). ਉਦਾਹਰਨ: ਕਿਸ ਹੀ ਨਾਲਿ ਨ ਚਲੇ ਨਾਨਕ ਝੜਿ ਝੜਿ ਪਏ ਗਵਾਰਾ ॥ Raga Gaurhee 1, 13, 4:2 (P: 155). ਉਦਾਹਰਨ: ਯਯੈ ਜਨਮੁ ਨ ਹੋਵੀ ਕਦ ਹੀ ਜੇ ਕਰਿ ਸਚੁ ਪਛਾਣੈ ॥ Raga Aaasaa 1, Patee, 29:1 (P: 434). 6. ਉਦਾਹਰਨ: ਮੋਰ ਮੋਰ ਕਰਿ ਅਧਿਕ ਲਾਡੁ ਧਰਿ ਪੇਖਤ ਹੀ ਜਮਰਾਉ ਹਸੈ ॥ (ਵੇਖ ਕੇ, ਵੇਖਣ ਸਾਰ). Raga Sireeraag, Kabir, 1, 1:2 (P: 92). ਉਦਾਹਰਨ: ਨੇਤ੍ਰ ਪੁਨੀਤ ਪੇਖਤ ਹੀ ਦਰਸ ॥ (ਦਰਸਨ ਦੇਖਦੇ ਸਾਰ ਹੀ). Raga Gaurhee 5, 110, 2:1 (P: 201). ਉਦਾਹਰਨ: ਕਉਨ ਕੋ ਕਲੰਕੁ ਰਹਿਓ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਲੇਤ ਹੀ ਪਤਿਤ ਪਵਿਤ ਭਏ ਰਾਮੁ ਕਹਤ ਹੀ ॥ Raga Todee, ʼnaamdev, 2, 1:1;2 (P: 718). 7. ਉਦਾਹਰਨ: ਤੇਰਾ ਸਬਦੁ ਤੂੰ ਹੈ ਹਹਿ ਆਪੇ ਭਰਮੁ ਕਹਾ ਹੀ ॥ Raga Gaurhee 3, 35, 4:1 (P: 162). ਉਦਾਹਰਨ: ਨਾ ਜਾਨਾ ਬੈਕੁੰਠ ਕਹਾ ਹੀ ॥ Raga Gaurhee, Kabir, 10, 1:1 (P: 325). 8. ਉਦਾਹਰਨ: ਸੋਈ ਹੋਆ ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਣਾ ਅਵਰੁ ਨ ਕਿਨ ਹੀ ਕੀਤਾ ॥ Raga Gaurhee 5, 130, 2:1 (P: 207). ਉਦਾਹਰਨ: ਜਿਸ ਕਾ ਸਾ ਤਿਨ ਹੀ ਰਖਿ ਲੀਆ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਭਾਤੀ ॥ Raga Dhanaasaree 5, 43, 2:1 (P: 681). 9. ਉਦਾਹਰਨ: ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਸਵਾਰਿਆ ਭੈ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਇ ॥ Raga Gaurhee 3, Asatpadee 8, 1:1 (P: 232). ਉਦਾਹਰਨ: ਜਬ ਹੀ ਸਰਨਿ ਗਹੀ ਕਿਰਪਾ ਨਿਧਿ ਗਜ ਗਰਾਹ ਤੇ ਛੂਟਾ ॥ (ਜਦੋਂ ਤੋਂ). Raga Sorath 9, 4, 2:1 (P: 632). 10. ਉਦਾਹਰਨ: ਸਭ ਗੁਣ ਕਿਸ ਹੀ ਨਾਹਿ ਹਰਿ ਪੂਰ ਭੰਡਾਰੀਆ ॥ Raga Gaurhee 5, Asatpadee 12, 4:2 (P: 241). ਉਦਾਹਰਨ: ਕਿਸ ਹੀ ਵਾਧਿ ਘਾਟਿ ਕਿਸ ਹੀ ਪਹਿ ਸਗਲੇ ਲਰਿ ਲਰਿ ਮੂਆ ॥ Raga Dhanaasaree 5, 11, 3:2 (P: 673). 11. ਉਦਾਹਰਨ: ਜਿਉ ਤੂੰ ਰਾਖਹਿ ਤਿਵ ਹੀ ਰਹਣਾ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਦੇਵਹਿ ਕਰਹਿ ਸੋਈ ॥ Raga Aaasaa 1, 22, 3:2 (P: 356). 12. ਉਦਾਹਰਨ: ਜਿਸਹਿ ਪਰਾਪਤਿ ਤਿਸ ਹੀ ਦੇਹਿ ॥ Raga Aaasaa 5, 27, 2:4 (P: 377). ਉਦਾਹਰਨ: ਨਾਨਕ ਚਿੰਤਾ ਮਤਿ ਕਰਹੁ ਚਿੰਤਾ ਤਿਸ ਹੀ ਹੇਇ ॥ Raga Raamkalee 5, Vaar 18ਸ, 2, 1:1 (P: 955). ਉਦਾਹਰਨ: ਕਿਸੀ ਹੀ ਮੰਦਾ ਆਖਿ ਨ ਚਲੈ ਸਚਿ ਖਰਾ ਸਚਿਆਰਾ ਹੇ ॥ Raga Maaroo 1, Solhaa 7, 14:3 (P: 1027). 13. ਉਦਾਹਰਨ: ਕਿਸ ਹੀ ਕੋਈ ਕੋਇ ਮੰਞੁ ਨਿਮਾਣੀ ਇਕ ਤੂ ॥ Raga Soohee 3, Vaar 20ਸ, 2, 1:1 (P: 791). 14. ਉਦਾਹਰਨ: ਪੇਖਿ ਨਿਕਟਿ ਕਰਿ ਸੇਵਾ ਸਤਿਗੁਰ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨਿ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪਤਾਵੈ ॥ Raga Sorath 5, 16, 1:2 (P: 613). ਉਦਾਹਰਨ: ਸੁਨਿ ਸੁਨਿ ਹੀ ਡਰਾਇਆ ॥ Raga Soohee 5, 46, 2:1 (P: 746). 15. ਉਦਾਹਰਨ: ਤੂ ਕਹੀਅਤ ਹੀ ਆਦਿ ਭਵਾਨੀ ॥ Raga Gond, ʼnaamdev, 6, 4:1 (P: 874).

SGGS Gurmukhi-English Dictionary
[P. indecl.] Even, emphatic, indeed, very
SGGS Gurmukhi-English Data provided by Harjinder Singh Gill, Santa Monica, CA, USA.

English Translation
n.m. heart; courage, pluck, guts, nerve, boldness.

Mahan Kosh Encyclopedia

ਵ੍ਯ- ਨਿਸ਼ਚੇ. ਯਕੀਨਨ। (2) ਕੇਵਲ. ਫ਼ਕਤ. "ਨਾਥ ਹੀ ਸਹਾਈ ਸੰਤਨਾ". (ਬਿਲਾ ਮਃ ੫)। (3) ਅਚਰਜ। (4) {ਸੰਗ੍ਯਾ}. ਹ੍ਰਿਦਯ. ਮਨ. "ਸੁਨਿ ਸੁਨਿ ਹੀ ਡਰਾਇਆ". (ਸੂਹੀ ਮਃ ੫. ਪੜਤਾਲ) "ਹਰਿ ਕੀਰਤਨ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪਤਾਵੈ". (ਸੋਰ ਮਃ ੫)। (5) ਛਾਤੀ. ਉਰ. "ਚਰਨਕਮਲ ਹੀ ਪਰਸ". (ਗਉ ਮਃ ੫).


Mahan Kosh data provided by Bhai Baljinder Singh (RaraSahib Wale); See http://www.ik13.com

.

© SriGranth.org, a Sri Guru Granth Sahib resource, all rights reserved.
See Acknowledgements & Credits