Go Home
 Encyclopedia & Dictionaries
Mahan Kosh Encyclopedia, Gurbani Dictionaries and Punjabi/English Dictionaries.


Total of 4 results found!


Type your word in English or Gurmukhi



SGGS Gurmukhi-Gurmukhi Dictionary
Saʼnjam. 1. ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ, ਮਨ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦੇ ਕਰੜੇ ਸਾਧਨ/ਕ੍ਰਿਆ। 2. ਜੋਗ ਦੀ ਇਕ ਕ੍ਰਿਆ। 3. ਸੰਕੋਚ, ਕਿਰਸ। 4. ਪਰਹੇਜ਼, ਜ਼ਬਤ। 5. ਯਤਨ, ਉਪਾ। 6. ਚੰਗੇ ਜ਼ਬਤ (ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ) ਵਾਲੀ ਰਹਿਣੀ। 7. ਜੀਵਨ ਜੁਗਤ, ਰਹਿਣ ਦੇ ਢੰਗ (ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਇਥੇ ਸੰਜਮ ਦੇ ਅਰਥ 'ਰੀਤ' ਰਸਮ' ਕਰਦਾ ਹੈ) (ਮਹਾਨਕੋਸ਼ ਇਥੇ 'ਸੰਜਮੁ' ਦੇ ਅਰਥ 'ਨਿਯਮ' ਕਰਦਾ ਹੈ)। 1. self control, self-mortification. 2. yogic discipline. 3. restraint, constraint. 4. self disciplline, self-restraint. 5. effort, striving, pains. 6. disciplined life. 7. discipline, restraint. 1. ਉਦਾਹਰਨ: ਜਪੁ ਤਪ ਸੰਜਮ ਪੂਰੀ ਵਡਿਆਈ ॥ Raga Gaurhee 5, 150, 3:1 (P: 196). 2. ਉਦਾਹਰਨ: ਜਪ ਤਪ ਤੀਰਥ ਸੰਜਮ ਕਰੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭ ਭਾਇਆ ॥ Raga Saarang 4, Vaar 18:2 (P: 1244). 3. ਉਦਾਹਰਨ: ਛਾਡਿ ਸਿਆਨਪ ਸੰਜਮ ਨਾਨਕ ਲਾਗੋ ਗੁਰ ਕੀ ਚਰਣੀ ॥ Raga Devgandhaaree 5, 9, 2:2 (P: 530). 4. ਉਦਾਹਰਨ: ਤੇਤਾ ਜੁਗੁ ਆਇਆ ਅੰਤਰਿ ਜੋਰੁ ਪਾਇਆ ਜਤੁ ਸੰਜਮ ਕਰਮ ਕਮਾਇ ਜੀਉ ॥ Raga Aaasaa 4, Chhant 11, 2:1 (P: 445). 5. ਉਦਾਹਰਨ: ਜਿਉ ਬੈਸੰਤਰੁ ਕਾਸਟ ਮਝਾਰਿ ਬਿਨੁ ਸੰਜਮ ਨਹੀ ਕਾਰਜ ਸਾਰਿ ॥ (ਯਤਨ). Raga Devgandhaaree 4, 34, 2:1 (P: 535). ਉਦਾਹਰਨ: ਕਰਮ ਧਰਮ ਕਰਤੇ ਬਹੁ ਸੰਜਮ ਅਹੰਬੁਧਿ ਮਨੁ ਜਾਰਿਓ ਰੇ ॥ (ਉਪਾ). Raga Gaurhee, Kabir, 56, 1:2 (P: 335). ਉਦਾਹਰਨ: ਕਾਹੂੰ ਨ ਭੀਜੈ ਸੰਜਮ ਸੁਆਮੀ ਬੋਲਹਿ ਮੀਠੇ ਬੈਨ ॥ Raga Dhanaasaree 5, 13, 1:2 (P: 674). ਉਦਾਹਰਨ: ਆਨ ਸੰਜਮ ਕਿਛੁ ਨ ਸੂਝੈ ਇਹ ਜਤਨ ਕਾਟਿ ਕਲਿ ਕਾਲ ॥ Raga Dhanaasaree 5, 20, 1:2 (P: 675). 6. ਉਦਾਹਰਨ: ਮਤਾ ਕਰਉ ਸੋ ਪਕਨਿ ਨ ਦੇਈ ਸੀਲ ਸੰਜਮ ਕੈ ਨਿਕਟਿ ਖਲੋਈ ॥ Raga Aaasaa 5, 4, 1:1;2 (P: 371). 7. ਉਦਾਹਰਨ: ਸੰਜਮ ਸਹਸ ਸਿਆਣਪਾ ਪਿਆਰੇ ਇਕ ਨ ਚਲੀ ਨਾਲਿ ॥ Raga Sorath 5, Asatpadee 2, 6:1 (P: 641).

SGGS Gurmukhi-English Dictionary
[n.] (from Sk. Samyama) self-control, discipline, manner, method
SGGS Gurmukhi-English Data provided by Harjinder Singh Gill, Santa Monica, CA, USA.

English Translation
n.m. moderation, continence, temperance, temperateness, self-control, discipline, restraint, forbearance, abstemiousness, soberness, sedateness.

Mahan Kosh Encyclopedia

ਸੰ. ਸੰ- ਯਮ. ਸੰਯਮ. {ਸੰਗ੍ਯਾ}. ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਯਾ. ਮਨ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ. "ਸੰਜਮ ਸਤ ਸੰਤੋਖ ਸੀਲ". (ਸਵੈਯੇ ਮਃ ੪. ਕੇ)। (2) ਵ੍ਰਤ. ਨਿਯਮ. "ਨਾਨਕ ਇਹੁ ਸੰਜਮ ਪ੍ਰਭਕਿਰਪਾ ਪਾਈਐ". (ਗਉ ਥਿਤੀ ਮਃ ੫)। (3) ਸੰਕੋਚ. ਕ੍ਰਿਪਣਤਾ. "ਛਾਡਿ ਸਿਆਨਪ ਸੰਜਮ ਨਾਨਕ". (ਦੇਵ ਮਃ ੫)। (4) ਪੱਥ. ਪਰਹੇਜ. "ਭੈ ਕਾ ਸੰਜਮ ਜੇ ਕਰੈ ਦਾਰੂ ਭਾਉ ਲਏਇ". (ਵਾਰ ਰਾਮ ੧. ਮਃ ੩)। (5) ਰੀਤਿ. ਰਸਮ. "ਸੰਜਮ ਤੁਰਕਾ ਭਾਈ". (ਵਾਰ ਆਸਾ)। (6) ਉਪਾਯ. ਯਤਨ. "ਬਿਨ ਸੰਜਮ ਨਹੀ ਕਾਰਜ ਸਾਰ". (ਦੇਵ ਮਃ ੫)। (7) ਤਰੀਕਾ. ਢੰਗ. "ਜਿਨਾ ਨੂੰ ਮਥਨ ਦਾ ਸੰਜਮ ਹੈ, ਸੋ ਮਥਕੇ ਅਗਨਿ ਨਿਕਾਲਦੇ ਹੈਨ". (ਭਗਤਾਵਲੀ).


Mahan Kosh data provided by Bhai Baljinder Singh (RaraSahib Wale); See http://www.ik13.com

.

© SriGranth.org, a Sri Guru Granth Sahib resource, all rights reserved.
See Acknowledgements & Credits