Go Home
 Encyclopedia & Dictionaries
Mahan Kosh Encyclopedia, Gurbani Dictionaries and Punjabi/English Dictionaries.


Total of 4 results found!


Type your word in English or Gurmukhi



SGGS Gurmukhi-Gurmukhi Dictionary
Gẖat. 1. ਦਿਲ, ਮਨ ਅੰਤਹਕਰਣ। 2. ਸਰੀਰ ਅਥਵਾ ਜੀਵਨ। 3. ਪ੍ਰਭੂ (ਭਾਵ)। 4. ਘੜਾ। 5. ਰਸਤਾ। 6. ਘਾਟੀ। 7. ਘੜੀ, ਸਮਾਂ। 8. ਥਾਂ, ਸਥਾਨ। 9. ਸੌਖੇ, ਆਸਾਨ (ਮੁਹਾਵਰੇ ਵਿਚ)। 1. ਉਦਾਹਰਨ: ਕੁਬੁਧਿ ਡੂਮਣੀ ਕੁਦਇਆ ਕਸਾਇਣਿ ਪਰ ਨਿੰਦਾ ਘਟ ਚੂਹੜੀ ਮੁਠੀ ਕ੍ਰੋਧਿ ਚੰਡਾਲਿ ॥ (ਦਿਲ ਦੀ, ਅੰਦਰ ਦੀ). Raga Sireeraag 4, Vaar 20ਸ, 1, 1:1 (P: 91). ਉਦਾਹਰਨ: ਤੂੰ ਘਟ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਸਰਬ ਨਿਰੰਤਰਿ ਜੀ ਹਰਿ ਏਕੋ ਪੁਰਖੁ ਸਮਾਣਾ ॥ Raga Aaasaa 4, So-Purakh, 1, 2:1 (P: 11). 2. ਉਦਾਹਰਨ: ਸਭ ਘਟ ਆਪੇ ਭੋਗਣਹਾਰਾ ॥ Raga Maajh 3, Asatpadee 7, 1:1 (P: 113). ਉਦਾਹਰਨ: ਸਭ ਘਟ ਤਿਸ ਕੇ ਓਹੁ ਕਰਨੈਹਾਰੁ ॥ (ਸਰੀਰ, ਵਜੂਦ). Raga Gaurhee 5, Sukhmanee 13, 8:1 (P: 280). ਉਦਾਹਰਨ: ਹਰਿ ਜੀਉ ਤੁਧੁ ਨੋ ਸਦਾ ਸਾਲਾਹੀ ਪਿਆਰੇ ਜਿਚਰੁ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਹੈ ਸਾਸਾ ॥ (ਸਰੀਰ). Raga Sorath 3, 4, 1:1 (P: 601). 3. ਉਦਾਹਰਨ: ਸਗਲ ਸਮਿਗ੍ਰੀ ਏਕਸੁ ਘਟ ਮਾਹਿ ॥ (ਇਕੋ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਚ). Raga Gaurhee 5, Sukhmanee 23, 1:3 (P: 293). 4. ਉਦਾਹਰਨ: ਘਟ ਫੂਟੇ ਘਟਿ ਕਬਹਿ ਨ ਹੋਈ ॥ (ਸਰੀਰ ਰੂਪੀ). Raga Gaurhee, Kabir, Baavan Akhree, 10:2 (P: 340). ਉਦਾਹਰਨ: ਘਟ ਫੂਟੈ ਕੋਊ ਬਾਤ ਨ ਪੂਛੈ ਕਾਢਹੁ ਕਾਢਹੁ ਹੋਈ ॥ Raga Aaasaa, Kabir, 9, 2:2 (P: 478). ਉਦਾਹਰਨ: ਛਿਨੁ ਛਿਨੁ ਅਉਧ ਬਿਹਾਤੁ ਹੈ ਫੂਟੈ ਘਟ ਜਿਉ ਪਾਨੀ ॥ Raga Tilang 9, 1, 1:2 (P: 726). 5. ਉਦਾਹਰਨ: ਘਟ ਅਵਘਟ ਡੂਗਰ ਘਣਾ ਇਕੁ ਨਿਰਗੁਣੁ ਬੈਲੁ ਹਮਾਰ ॥ Raga Gaurhee Ravidas, 1, 1:1 (P: 345). ਉਦਾਹਰਨ: ਦੁਘਟ ਘਟ ਭਉ ਭੰਜਨੁ ਪਾਈਐ ਬਾਹੁੜਿ ਜਨਮਿ ਨ ਜਾਇਆ ॥ (ਔਖਾ ਰਸਤਾ). Raga Maaroo 1, Solhaa 21, 6:3 (P: 1042). 6. ਉਦਾਹਰਨ: ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਿਮਰਹੁ ਆਪਣਾ ਘਟਿ ਅਵਘਟਿ ਘਟ ਘਾਟ ॥ Raga Raamkalee 5, Vaar 9ਸ, 5, 2:1 (P: 961). 7. ਉਦਾਹਰਨ: ਅਉਘਟ ਕੀ ਘਟ ਲਾਗੀ ਆਇ ॥ (ਔਖ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ). Raga Bhairo, ʼnaamdev, 10, 21:2 (P: 1166). 8. ਉਦਾਹਰਨ: ਸਭ ਕਾਰਣ ਕਰਦਾ ਕਰੇ ਘਟ ਅਉਘਟ ਘਟ ਥਾਪਿ ॥ Raga Saarang 4, Vaar 6, Salok, 1, 2:4 (P: 1239). 9. ਉਦਾਹਰਨ: ਸਭ ਕਾਰਣ ਕਰਤਾ ਕਰੇ ਘਟ ਅਉਘਟ ਘਟ ਥਾਪਿ ॥ (ਸੌਖੇ). Raga Saarang 4, Vaar 6, Salok, 1, 2:4 (P: 1239).

SGGS Gurmukhi-English Dictionary
[1. Sk. P. n. 3. P. v.] 1. heart, mind. 2. Pitcher connoting body. 3. To get less, to lessen. 4. Path. 5. (from P. Ghara) to mould, fashion, forge
SGGS Gurmukhi-English Data provided by Harjinder Singh Gill, Santa Monica, CA, USA.

English Translation
(1) n.f. dark/ dense or heavy clouds, rain-clouds. (2) n.m. pitcher; fig. heart, mind, body.

Mahan Kosh Encyclopedia

ਸੰ. घट् ਧਾ- ਹੋਣਾ, ਕਰਨਾ, ਘੋਟਣਾ, ਇੱਕਠਾ ਕਰਨਾ, ਚਮਕਣਾ, ਦੁੱਖ ਦੇਣਾ, ਸ਼ਬਦ ਕਰਨਾ। (2) {ਸੰਗ੍ਯਾ}. ਘੜਾ. ਕਲਸਾ. "ਭਭਕੰਤ ਘਟੰ ਅਤਿ ਨਾਦ ਹੁਯੰ". (ਰਾਮਾਵ)। (3) ਦੇਹ. ਸ਼ਰੀਰ. "ਘਟ ਫੂਟੇ ਕੋਊ ਬਾਤ ਨ ਪੂਛੈ". (ਆਸਾ ਕਬੀਰ)। (4) ਦਿਲ. ਮਨ. ਅੰਤਹਕਰਣ. "ਘਟ ਦਾਮਨਿ ਚਮਕਿ ਡਰਾਇਓ". (ਸੋਰ ਮਃ ੫) "ਘਟ ਘਟ ਵਾਸੀ ਸਰਬ ਨਿਵਾਸੀ". (ਸੂਹੀ ਛੰਤ ਮਃ ੫)। (5) ਘਾਟੀ. ਦਰਾ। (6) ਹਾਥੀ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਉੱਪਰ ਉਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਿਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਕੁੰਭ। (7) ਬੱਤੀ ਸੇਰ ਤੋਲ। (8) ਘਟਿਕਾ. ਘੜੀ. "ਅਉਘਟ ਦੀ ਘਟ ਲਾਗੀ ਆਇ". (ਭੈਰ ਨਾਮਦੇਵ) ਵਿਪਦਾ ਦੀ ਘੜੀ ਆਲੱਗੀ। (9) ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਘਟਾ। (10) ਵਿ- ਘੱਟ. ਕਮ. "ਘਟਿ ਫੂਟੇ ਘਟਿ ਕਬਹਿ ਨ ਹੋਈ". (ਗਉ ਕਬੀਰ ਬਾਵਨ) ਦੇਹ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਆਤਮਾ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। (11) ਜਨਮਸਾਖੀ ਵਿੱਚ ਪੇਟ (ਉਦਰ) ਵਾਸਤੇ ਭੀ ਘਟ ਸ਼ਬਦ ਆਇਆ ਹੈ, ਯਥਾ- "ਭੁੱਖ ਦੇ ਮਾਰੇ ਮੇਰਾ ਘਟ ਮਿਲਗਇਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਰਬਾਬ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਬਜਾਵਾਂ?" ਪੇਟ ਸੁਕੜਕੇ ਪਿੱਠ ਨਾਲ ਜਾ ਲੱਗਾ ਹੈ.


Mahan Kosh data provided by Bhai Baljinder Singh (RaraSahib Wale); See http://www.ik13.com

.

© SriGranth.org, a Sri Guru Granth Sahib resource, all rights reserved.
See Acknowledgements & Credits