Go Home
 Encyclopedia & Dictionaries
Mahan Kosh Encyclopedia, Gurbani Dictionaries and Punjabi/English Dictionaries.


Total of 3 results found!


Type your word in English or Gurmukhi



SGGS Gurmukhi-Gurmukhi Dictionary
Kal. 1. ਕਲਾ, ਸ਼ਕਤੀ। 2. ਅਵਿਦਿਆ/ਅਗਿਆਨਤਾ ਰੂਪੀ ਕਲ (ਸ਼ਕਤੀ)। 3. ਕਲ; ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਣਤਰ। 4. ਕਲਾ, ਕਾਰੀਗਰੀ, ਹੁਨਰ। 5. ਕਲਜੁਗ। 6. ਇਜ਼ਤ ਲਾਜ (ਦਰਪਣ)। 7. ਕਲਸਹਾਰ, ਇਕ ਭੱਟ ਜਿਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸਵਯਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹੈ। 8. ਸ਼ਕਤੀ। 9. ਭਾਗ, ਅੰਸ਼। 1. might, art, power. 2. power of ignorance. 3. tomorrow; structure of body. 4. art, might. 5. dark age, Kalyuga. 6. honour. 7. Kalshar, one of the Bhats whose writings have been included in Sri Guru Granth Sahib. 8. power. 9. part, leg. 1. ਉਦਾਹਰਨ: ਕਾਰਣੁ ਕਰਤੇ ਵਸਿ ਹੈ ਜਿਨਿ ਕਲ ਰਖੀ ਧਾਰਿ ॥ Raga Maajh 1, Vaar 23, Salok, 2, 2:4 (P: 148). ਉਦਾਹਰਨ: ਜਿਸੁ ਭੁਲਾਏ ਆਪਿ ਤਿਸੁ ਕਲ ਨਹੀ ਜਾਣੀਆ ॥ (ਸ਼ਕਤੀ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ). Raga Gaurhee 5, Vaar 16, Salok, 5, 2:6 (P: 322). ਉਦਾਹਰਨ: ਬੰਧਨ ਕਾਟੈ ਸੋ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾ ਕੈ ਕਲ ਹਾਥ ॥ (ਸਮਰਥਾ, ਸ਼ਕਤੀ). Raga Bilaaval 5, 57, 1:1 (P: 815). 2. ਉਦਾਹਰਨ: ਗੁਰ ਕੈ ਬਾਣਿ ਬਜਰ ਕਲ ਛੇਦੀ ਪ੍ਰਗਟਿਆ ਪਦੁ ਪਰਗਾਸਾ ॥ Raga Gaurhee, Kabir, 46, 2:1 (P: 332). 3. ਉਦਾਹਰਨ: ਚਰਣ ਨ ਛਾਡਉ ਸਰੀਰ ਕਲ ਜਾਈ ॥ ('ਦਰਪਣ' ਇਥੇ ਵੀ 'ਕਲ' ਦਾ ਅਰਥ 'ਸ਼ਕਤੀ ਅਥਵਾ ਸਤਿਆ' ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ). Raga Gaurhee Ravidas, 1, 2:2 (P: 345). 4. ਉਦਾਹਰਨ: ਏਹੁ ਪਰਪੰਚੁ ਖੇਲੁ ਕੀਆ ਸਭੁ ਕਰਤੈ ਹਰਿ ਕਰਤੈ ਸਭ ਕਲ ਧਾਰੀ ॥ (ਸਾਰੀ ਕਾਰੀਗਰੀ ਦਿਖਾਈ/ਵਰਤੀ ਹੈ). Raga Goojree 4, Asatpadee 1, 7:1 (P: 507). ਉਦਾਹਰਨ: ਜੇ ਤੂੰ ਤਾਰੂ ਪਾਣਿ ਤਾਹੂ ਪੁਛੁ ਤਿੜੰਨ੍ਹ੍ਹ ਕਲ ॥ Salok 1, 3:1 (P: 1410). 5. ਉਦਾਹਰਨ: ਕਲ ਮਹਿ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਸਾਰੁ ॥ Raga Dhanaasaree 1, 8, 1:1 (P: 662). 6. ਉਦਾਹਰਨ: ਸਭ ਤੇ ਵਡਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਨਾਨਕੁ ਜਿਨਿ ਕਲ ਰਾਖੀ ਮੇਰੀ ॥{ਸ਼ਕਤੀ, ਧਰਮ ਸਤਾ (ਸ਼ਬਦਾਰਥ)}. Raga Soohee 5, 57, 4:2 (P: 750). 7. ਉਦਾਹਰਨ: ਕਬਿ ਕਲ ਸੁਜਸੁ ਗਾਵਉ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਰਾਜੁ ਜੋਗੁ ਜਿਨਿ ਮਾਣਿਓ ॥ Sava-eeay of Guru ʼnanak Dev, Kal-Sahaar, 9:4 (P: 1389). 8. ਉਦਾਹਰਨ: ਆਤਮ ਰਤ ਸੰਗ੍ਰਹਣ ਕਹਣ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਲ ਢਾਲਣ ॥ (ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਬਚਨ ਹਨ). Sava-eeay of Guru Angad Dev, 5:4 (P: 1391). 9. ਉਦਾਹਰਨ: ਤ੍ਰੇਤੈ ਇਕ ਕਲ ਕੀਨੀ ਦੂਰਿ ॥ Raga Raamkalee 3, 1, 2:1 (P: 880).

English Translation
n.f. machine, mechanical device; any of its parts esp. moving part, component.

Mahan Kosh Encyclopedia

ਸੰ. कल् (1) ਸ਼ਬਦ ਕਰਨਾ, ਗਿਣਨਾ, ਫੈਂਕਣਾ, ਜਾਣਾ, ਬੰਨ੍ਹਣਾ, ਲੈਣਾ, ਵ੍ਯਾਕੁਲ ਹੋਣਾ। (2) ਵਿ- ਸੁੰਦਰ. ਮਨੋਹਰ. "ਕਹਿਣ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਲ ਢਾਲਣ". (ਸਵੈਯੇ ਮਃ ੨. ਕੇ) ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦਾ ਮਨੋਹਰ ਕਥਨ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਤ ਹੈ। (3) {ਸੰਗ੍ਯਾ}. ਮਿੱਠੀ ਧੁਨਿ। (4) ਵੀਰਜ. ਮਣੀ। (5) ਕਲਾ. ਸ਼ਕਤਿ. "ਨੀਕੀ ਕੀਰੀ ਮਹਿ ਕਲ ਰਾਖੈ". (ਸੁਖਮਨੀ) "ਜਿਨ ਕਲ ਰਾਖੀ ਮੇਰੀ". (ਸੂਹੀ ਮਃ ੫)। (6) ਭਾਗ. ਅੰਸ. ਹਿੱਸਾ. "ਕਲੀਕਾਲ ਮਹਿ ਇਕ ਕਲ ਰਾਖੀ". ਅਤੇ "ਤ੍ਰੇਤੈ ਇਕ ਕਲ ਕੀਨੀ ਦੂਰਿ". (ਰਾਮ ਮਃ ੩)। (7) ਕਲ੍ਯ (ਕਲ੍ਹ). "ਚਰਣ ਨ ਛਾਡਉ ਸਰੀਰ ਕਲ ਜਾਈ". (ਗਉ ਰਵਿਦਾਸ)। (8) ਚੈਨ. ਸ਼ਾਂਤਿ. "ਮਨ ਕਲ ਨਿਮਖਮਾਤ੍ਰ ਨਹਿ ਪਰੈ". (ਗੁਪ੍ਰਸੂ)। (9) ਕਲਾ. ਵਿਦ੍ਯਾ. "ਜਿਸੁ ਭੁਲਾਏ ਆਪਿ ਤਿਸੁ ਕਲ ਨਹੀ ਜਾਣੀਆ". (ਵਾਰ ਗਉ ੨. ਮਃ ੫) "ਤੂ ਬੇਅੰਤੁ ਸਰਬ ਕਲ ਪੂਰਾ". (ਬੈਰਾ ਮਃ ੪)। (10) ਅਵਿਦ੍ਯਾ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਕਲ (ਬੰਧਨ) ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ. "ਗੁਰ ਕੈ ਬਾਣਿ ਬਜਰ ਕਲ ਛੇਦੀ". (ਗਉ ਕਬੀਰ)। (11) ਯੰਤ੍ਰ. ਮਸ਼ੀਨ. "ਬੰਧਨ ਕਾਟੈ ਸੋ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਂਕੋ ਕਲ ਹਾਥਿ". (ਬਿਲਾ ਮਃ ੫) । (12) ਕਾਲੀ. ਯੋਗਿਨੀ. "ਕਲ ਸਨਮੁਖ ਆਵਤ ਭਈ ਜਾਂਹਿ ਬੇਖ ਬਿਕਰਾਲ". (ਨਾਪ੍ਰ) । (13) ਅਕਾਲ ਦਾ ਸੰਖੇਪ. "ਜੋ ਕਲ ਕੋ ਇਕ ਬਾਰ ਧਿਐਹੈ". (ਚੌਪਈ)। (14) ਛੰਦ ਦਾ ਚਰਣ. ਤੁਕ। (15) ਦੇਖੋ, ਕਲਿ.


Mahan Kosh data provided by Bhai Baljinder Singh (RaraSahib Wale); See http://www.ik13.com

.

© SriGranth.org, a Sri Guru Granth Sahib resource, all rights reserved.
See Acknowledgements & Credits